مبنای قانون به دلایل و اصولی گفته می‌شود که قانون بر اساس آن شکل می‌گیرد و مشروعیت پیدا می‌کند. هر قانون زمانی ارزشمند است که پاسخی به یک نیاز واقعی جامعه باشد و بتواند نظم و عدالت را تأمین کند.
به طور کلی مهم‌ترین مبانی قانون عبارت‌اند از:
۱. حفظ نظم عمومی
نخستین هدف قانون، ایجاد نظم در جامعه است. بدون نظم، امکان زندگی جمعی وجود ندارد. قانون حدود رفتار افراد را مشخص می‌کند تا حقوق دیگران نقض نشود.
۲. تأمین عدالت
یکی از مهم‌ترین فلسفه‌های قانون، تحقق عدالت است. هرچند ممکن است همه قوانین کامل نباشند، اما هدف اصلی قانون‌گذاری ایجاد توازن میان حقوق و تکالیف افراد است.
۳. حمایت از حقوق اشخاص
قانون از حقوق بنیادین افراد مانند حق حیات، مالکیت، آزادی‌های مشروع، کرامت انسانی و امنیت حمایت می‌کند.
۴. جلوگیری از هرج‌ومرج
هر جامعه‌ای برای جلوگیری از اختلافات و خشونت نیازمند قواعد الزام‌آور است. قانون این قواعد را تعیین کرده و برای نقض آن ضمانت اجرا پیش‌بینی می‌کند.
۵. تأمین امنیت
سرمایه‌گذاری، تجارت، اشتغال، خانواده و حتی روابط روزمره زمانی شکل می‌گیرد که افراد نسبت به آینده احساس امنیت داشته باشند. قانون این امنیت را ایجاد می‌کند.
۶. تنظیم روابط اجتماعی
از خرید یک کالا گرفته تا تشکیل خانواده، استخدام، اجاره خانه، ثبت شرکت یا شکایت کیفری، همگی بر پایه قواعد قانونی انجام می‌شوند.