راهنمای جامع تدوین شکواییه ی کیفری

یک شکواییه ی مکتوب و منسجم باید از نظم منطقی و بصری مشخصی پیروی کند. در ادامه، اجزای آن به ترتیب اولویت ارائه میشود:

۳-۱. مشخصات شاکی 

· نام و نام خانوادگی کامل
· نام پدر
· کد ملی و شماره شناسنامه
· تاریخ تولد
· شغل و میزان تحصیلات
· آدرس کامل پستی به همراه کد پستی ده رقمی
· شماره تلفن ثابت و همراه 

مشخصات مشتکی عنه در صورت امکان

۳-۲. مرجع قضایی صالح 
تعیین دادسرای صالح بر اساس قواعد صلاحیت  ذاتی و محلی (محل وقوع جرم، محل دستگیری متهم یا محل سکونت شاکی در جرایم خاص) الزامی است. درج عبارت «ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان …» یا «دادستان محترم دادسرای عمومی و انقلاب …» در سرلوحه ی متن، نشان دهنده ی آگاهی شاکی از مسیر قانونی است.

۳-۳. موضوع شکایت (چکیده ی اتهام)
در این بخش باید در یک یا دو عبارت مختصر، عنوان مجرمانه ی عمل ارتکابی ذکر شود. مثال:
«موضوع: شکایت به اتهام صدور چک بلامحل موضوع ماده ۳ قانون اصلاح قانون صدور چک»

۳-۴. متن و شرح ماوقع (بیان وقایع)
متن شکواییه باید با عباراتی رسمی مانند «احتراماً به استحضار عالی میرساند:» آغاز شود. شرح وقایع باید کاملاً مستند، فاقد اغراق، ادبیات هیجانی یا استدلالات حقوقی پیچیده باشد. نگارش باید تابع اصل ایجاز و جامعیت باشد و به ترتیب زمانی به پرسش های ذیل پاسخ دهد:

· عنصر زمان: تاریخ دقیق (روز، ماه، سال) و در صورت امکان ساعت وقوع.
· عنصر مکان: آدرس دقیق یا محدودهی جغرافیایی محل ارتکاب جرم.
· عنصر شخصی (متهم): مشخصات کامل متهم (نام، نام خانوادگی، نام پدر، شهرت، شغل و آخرین آدرس معلوم). در صورت وجود شرکا یا معاونین جرم، اسامی و نقش هر یک ذکر شود.
· چگونگی وقوع: تشریح گام به گام و بی طرفانه ی فعل مجرمانه و نتیجه ی حاصله.

۳-۵. ادله و مستندات (منضمات)
پس از شرح ماجرا، جمله ی «علی هذا، جهت اثبات ادعای خود، مدارک و مستندات ذیل را به پیوست تقدیم می دارد:» قید و سپس ادله به صورت تفکیکی و شماره گذاری شده فهرست میشود. مدارک باید به صورت تصویر مصدق یا اصل ارائه شوند. از مهم ترین ادله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

· اسناد رسمی یا عادی (مبایعه نامه، سفته، چک)
· گواهی پزشکی قانونی
· گزارش ضابطان قضایی (نیروی انتظامی)
· رسید تراکنش های بانکی
· محتوای الکترونیکی (پیامک، ایمیل، وویس) پرینت 
· فهرست شهود با ذکر مشخصات کامل

۳-۶. خواسته ( تقاضای قانونی)
بخش  نهی شامل خواسته ها باید شفاف، حقوقی و منطبق با حدود اختیارات مرجع قضایی باشد. از طرح تقاضاهای کلی و مبهم خودداری شود. نمونه عبارت استاندارد:
«لذا با عنایت به شرح فوق و مستندات ابرازی، از مقام محترم قضایی تقاضای رسیدگی و اتخاذ تصمیم شایسته وفق مقررات قانونی در خصوص موارد ذیل را دارم:

1. تعقیب کیفری نامبرده(گان) به اتهام [ذکر دقیق عنوان مجرمانه].
2. صدور قرار تأمین کیفری متناسب.
3. الزام متهم به جبران کلیه ی خسارات وارده.»

۳-۷. خاتمه (امضا و تاریخ)
در انتها، شاکی باید برگه را امضا و ثبت کند. امضا، نشان دهنده ی اصالت اراده و پذیرش مسئولیت ناشی از اظهارات مطروحه است.